اشخاص حقیقی و حقوقی چه کسانی هستند؟

اشخاص حقیقی و حقوقی 

اگر بخواهیم دومورد از پر استفاده ترین اصطلاحات حسابداری را مورد بررسی قرار دهیم باید به سراغ عبارت های اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی برویم. تفاوتی ندارد که موضوع مورد بحث در زمینه مالیات، بیمه، سیستم حقوق و دستمزد، شرکت های سهامی یا هر موضوع دیگری باشد، در نهایت نامی از این عبارات می شنویم. اما خیلی از افراد با این عبارات آشنایی ندارند تا تعاریف نادرستی از این عبارات در ذهن آنان شکل گرفته.خدمات مالی و حسابداری

اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی عباراتی نیستند که تنها در موضوعات حسابداری از آن ها بشنویم بلکه این عبارات کاربردهای گسترده ای در بحث های مختلف و به خصوص بحث های حقوقی دارند.دراین اینجا قصدداریم به طور کامل درموضوع اشخاص حقوقی واشخاص حقیقی توضیحات لازم راارائه دهیم. در پایان این مقاله دانش کافی در این مورد خواهید داشت و هرجا که استفاده این عبارات را ببینید با تعریف دقیق تر و درست تری به موضوع توجه میکنید.شرکت حسابداری

اشخاص حقیقی چه کسانی هستند؟

شخص حقیقی که ازآن میتوان باعنوان شخص طبیعی هم نام برد، یکی از افراد جامعه است که در نوع خود دارای شخصیت بوده و با اتکا به فردیت خود دارای حقوق و البته تکالیفی است. هر فرد انسان یک شخصیت حقیقی است. تفاوتی ندارد که این شخص کبیر باشد یا صغیر، در هر صورت این شخصیت می تواند حقوق و تکالیف خود را به صورت مستقیم یا غیر مستقیم اجرا کند. با این وجود هر انسانی که در یک جامعه زندگی می کند دارای شخصیت حقیقی است.فرسان

شخص حقیقی درحقیقت همان فردانسانی می باشد.این افرادبا زنده شدن دارای حقوقی می گردند و در زمان حیات خود آن ها را دارا می باشد که به آن ها اهلیت گفته می شود.در ماده 956 ق.م آمده است که اهلیت برای دارا بودن حقوق با زنده متولد شدن انسان شروع و با مرگ او تمام می شود.اهلیت به دو دسته اهلیت تمتع و اهلیت استیفا تقسیم می گردد.

اشخاص حقیقی مدت دار هستند؟

اشخاص حقیقی مدتدارهستند، اما مدت فعالیت آن ها از زمان تولد آغاز می شود و با مرک آن ها پایان می یابد. لازم به اشاره نیست که با مرگ یک انسان حقوق او نیز می میرند و او دیگر صاحب حقوق و تکالیفی نیست.

اشخاص حقوقی چه کسانی هستند؟

اما شخصیت حقوقی جلوه ای تجاری دارد.دربیشترکشورهای جهان وقوانین مرتبط به این کشورها، برای هر شرکت، موسسه یا سازمانی، اعم از انتفاعی یا غیر انتفاعی، شخصیتی حقوقی در نظر گرفته می شود. شخصیتی که برای شرکت ها و موسسات در نظر گرفته می شود از شخصیت مالک یا شرکای یک شرکت جداست و مستقل به حساب می آید. این استقلال در شرکت های سهامی پر رنگ تر است و در شرکت های کوچک و شخصی کمتر مشخص است.

قراردادشرکت مشخص کننده شخصیت حقوقی است واین شخصیت از شرکا شخصیت جداگانه ای دارد. انسان برای انجام فعالیت های خود در طول زندگی نیاز به تشکیل اجتماع و همکاری با دیگران دارد. به دلیل پیچیدگی هایی که اجتماعات انسانی دارند، قانون شخصیت مستقلی برای این گروه ها و اجتماعات فرض می کند که مجموعه این افراد در کنار هم بتوانند حقوق خود را داشته باشند.خدمات حقوقی

علاوه بر افراد در جامعه ، اشخاص دیگری هم یافت میشوند که به فعالیت میپردازند مانند گروه ها ، جمعیت ها ، موسسات ، سازمان ها و… به این نوع اشخاص اشخاص حقوقی می گویند، این ها وجود طبیعی ندارند و دارای وجود فرضی و اعتباری می باشند : شخص حقوقی مولود اجتماعی است که به تجویز قانون و از اجتماع دو یا چند شخص حقیقی ایجاد می شود.
این اشخاص دارای حقوق تکالیف واموالی هستند که به طور کلی ازاموال وحقوق و دارایی افرادی که آنرا تشکیل می دهند جداست و دارای کلیه حقوق و تکالیفی می باشند که قانون برای اشخاص حقیقی شناخته است مگر آن چه که ملازمه با طبیعت و فطرت و سرشت انسانی دارد و مختص انسان است مانند حقوق و وظایف ابوت و نبوت ( ماده 588 ق.ت )
اشخاص حقوقی مانند اشخاص حقیقی ایجادمیشوند ، زندگی میکنند وروزی حیاتشان خاتمه می یابد، ایجادشان تشکیل و ثبت آن ها، زندگیشان فعالیت آن ها و مرگشان زمان انحلال آن ها می باشد. اشخاص حقوقی به دو دسته اشخاص حقوقی حقوق عمومی واشخاص حقوقی حقوق خصوصی تقسیم می شوند:

  • اشخاص حقوقی حقوق عمومی

“اشخاص حقوقی” حقوق عمومی ویژگی مهم این اشخاص این است که ذاتاازامتیازات قدرت عمومی برخور دارند و به نظر می رسد به منظور و اهداف خاصی تشکیل می شوند که نوعا دادن سرویس و خدمات عمومی است و در چهارچوب ضوابط و مقررات خاصی بوجود می آید مانند وزارتخانه ها، شهرداری ها و سایر موسسات دولتی این اشخاص را بدین علت که مرتبط به دولت و حکومت هستند و هدف آن ها خدمت به جامعه و حفظ حکومت است شخصیت حقوقی حقوق عمومی گویند.

اشخاص حقیقی و حقوقی 

  • اشخاص حقوقی حقوق خصوصی

این اشخاص بین افرادی تشکیل می شوند که ازنظراهداف موضوع به دودسته تقسیم می شوند :

سازمان ها و موسسات غیر تجاری ” : این اشخاص دارای اهداف ومقاصدغیر تجاری میباشند ماده584 قانون تجارت اینهارا این گونه تعریف کرده که کلیه تشکیلات و موسساتی است که برای مقاصد غیر تجاری از قبیل امور علمی یا ادبی یا خیریه و امثال آن ها تشکیل می شود اعم از اینکه موسس و تشکیل دهندگان قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند.با توجه به این ماده ملاک تشخیص این اشخاص از شرکت های تجاری را نباید قصد انتفاع بدانیم بلکه این موضوعات فعالیت این اشخاص می باشد که آن ها را از شرکت های تجاری متمایز می سازد.درنتیجه کلیه موسسات وسازمانهایی که به منظور اهداف غیر تجاری تشکیل میشوندوجز دستگاه دولتی نبا شند، سازمان یا موسسه غیرتجاری میباشد.
“شرکت های تجاری”درهیچ یک از قوانین ماتعریفی از شرکت تجاری بیان نشده بلکه صرفاَ به ذکر انواع آن ها بسنده شده است .به همین علت حقوقدانان، تعاریفی از شرکت های تجاری بدست دادند ازجمله :
1.عبارتست ازاینکه چند نفر مالی را برای تجارت و استفاده از منابع آن در میان بگذارند.
2.عبارتست ازنوعی شرکت عقدی که به موجب قوانین تجاری و مالی برای انجام امور بازرگانی و بردن سود با سرمایه معین تشکیل ومنشاء پیدایش شخصیت حقوقی درحقوق خصوصی می شود.
تفاوت عمده بین اشخاص حقوقی حقوق عمومی واشخاص حقوقی خصوصی این است که اشخاص نوع اول به محض به وجود آمدن دارای شخصیت حقوقی بوده واحتیاج به ثبت ندارند ولی اشخاص نوع دوم از تاریخی که مطابق با ضوابط قانونی به ثبت می رسند شخصیت حقوقی پیدا میکنند.

تکلیف ماهیت اشخاص حقوقی چیست؟

ماهیت اشخاص حقوقی مدتی طولانی است که موردبحث قرار گرفته و می گیرد. برخی از حقوق دانان معتقدند شخصیت حقوقی عملا وجود ندارد و تنها اشخاص طبیعی (حقیقی) هستند که می توانند حقوق و وظایفی برای خود متصور شوند. آن ها معتقدند مالکیت اموال انواع زیادی دارد و یکی از آن ها مالکیت اشتراکی است. این دسته از افراد ماهیت اشخاص حقوقی را اینطور می بینند که شخصیت حقوقی در واقع جمعی از حقوق مالکین در یک چیز است که اصول حقوقی مخصوصی هم برای آن قرار میگیرد.

 

اشخاص حقیقی و حقوقی در بورس

در دنیای بورس وسهامداری نیز تفاوت های زیادی بین اشخاص حقیقی و حقوقی وجود دارد. در بورس هر شخص حقیقی می تواند با اوراق هویتی خود در بورس شرکت کند، کد بورسی دریافت کند، سرمایه گذاری کند، سهام بخرد و به عنوان یک شخص حقیقی شناخته شود.

اما نحوه فعالیت اشخاص حقوقی دربورس متفاوت ازاشخاص حقیقی است. خریدسهام توسط شخصیت حقوقی و نگهداری آن با خرید و نگهداری آن از جانب شخصیت حقیقی تفاوت دارد. علاوه بر این شخصیت حقوقی در بورس یک شرکت است که شماره ثبت، نام تجاری، کد شناسایی، تاریخ ثبت، کد اقتصادی، موضوع کسب و کار و روزنامه رسمی مشخص دارد.

تفاوت اشخاص حقیقی و حقوقی در مسائل کیفری

همان طور که “شخصیت حقیقی” باارتکاب به جرم مجازات میشود، شخصیت حقوقی نیز با ارتکاب جرم مجازات میگردد. البته مجرم شناخته شدن شخصیت حقوقی مانع از مجازات شخص حقیقی نخواهد بود.

طبق قانون، شخصیت حقوقی نیزبا توجه به شدت جرم انجام شده وضرر و زیان آن به مجازات های زیر محکوم می شود:

  • منحل شدن شخص حقوقی
  • ممنوعیت ازدعوت عمومی برای افزایش سرمایه به صورت دائم یا مدت 5 ساله
  • ممنوعیت صدور برخی اسناد تجاری، حداکثر برای 5 سال
  • انتشار حکم ازطریق رسانه ها
  • مصادره اموال شخص حقوقی
  • ممنوعیت مدتدار فعالیت شغلی یا اجتماعی برای شخص حقوقی
  • ممنوعیت دائم برای فعالیت شغلی یااجتماعی
  • جریمه نقدی

جریمه نقدی برای اشخاص حقوقی مجرم، حداقل دوبرابر وحداکثر چهار برابر مبلغی است که درقانون برای ارتکاب همان جرم به وسیله اشخاص حقیقی تعیین میشود.

انحلال یک شخصیت حقوقی درصورتی انجام میشودکه این شخصیت حقوقی اساسابرای ارتکاب جرم به وجود آمده باشد یا اینکه با انحراف از هدف اولیه خود، تغییر فعالیت داده و منحصرا در جهت ارتکاب جرم فعالیت کرده باشد.