استانداردهای بین المللی حسابداری چیست ؟

استانداردهای بین المللی حسابداری ، تعریف IFRS و دیدگاه ‌ها

استانداردهای گزارشگری مالی بین المللی (IFRS) ، به مجموعه‌ای از استانداردهای بین المللی حسابداری گفته می‌شودکه توسط هیات استانداردهای حسابداری بین المللی(IASB) تدوین شده‌اند . هدف این استانداردها ، تهیه صورت‌های مالی شرکت‌های سهامی در قالب یک استاندارد جهانی است. استانداردهای بین المللی حسابداری یا همان استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS) مخفف و عبارت ترجمه شده International Financial Reporting Standards است ، یکی از  اصطلاحات حسابداری پراهمیت محسوب می شود . این استاندارد سال هاست که در کشورهای مختلف در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرد و در سال های اخیر در کشور ما نیز مورد توجه قرار گرفته است.خدمات مالی و حسابداری

زبان IFRS مجموعه ای از دستورالعمل ها در زمینه حسابداری است که به صورت بین المللی مشخص می کند چه عواملی باید در گزارش گیری صورت های مالی ذکر شوند. استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی توسط هیئت استاندارد بین المللی حسابداری (IASB) مشخص می شود. در این استانداردها به طور دقیق مشخص می شود که حسابداران باید در صورت های مالی چه مواردی را گزارش کنند. این دستورالعمل ها و قوانین در همه کشورهای تابع IFRS اجرا می شود.شرکت حسابداری
هیات استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB)، یک نهاد مستقل در لندن  است که ۱۵ عضو از کشورهای مختلف دارد و کار خود را از سال ۲۰۰۱ آغاز کرده است. پایه‌گذاری این هیات توسط شرکت‌های بزرگ حسابداری، موسسات مالی خصوصی و تعدادی دیگر از سازمان‌های حرفه‌ای در حوزه حسابداری انجام شده است. تا کنون بیش از ۱۲۰ کشور IFRS را برای گزارش دهی مالی شرکت‌های خود الزامی دانسته‌اند.فرسان
با پذیرش IFRS، یک شرکت می‌تواند صورت‌های مالی خود را با اصول مشابه به شرکت‌های رقیب خارجی ارائه کند. در نتیجه قابلیت مقایسه بین اطلاعات این شرکت‌ها وجود داشته و علاوه بر آن شرکت‌های مادری که شرکت‌های تابعه آنها در سایر کشورهایی وجود دارند که IFRS را پذیرفته‌اند قادر خواهند بود تا یک زبان مشترک حسابداری داشته باشند. همچنین بکارگیری IFRS می‌تواند برای شرکت‌هایی که قصد افزایش سرمایه‌گذاری خارجی خود را دارند، سودمند باشد.

نمونه‌هایی از برخی تفاوت‌ها بین استاندارد حسابداری ایران و IFRS  با وجود اعتقاد برخی بر ضرورت پذیرش جهانی IFRS ، عده‌ای بر این باورند که پذیرش کامل IFRS موجب کاهش کیفیت گزارش‌دهی‌ های مالی خواهد شد و این تصور وجود دارد که تحمل هزینه های بالای تغییر استاندارد داخلی به IFRS، مزایای بالایی را ایجاد نخواهد کرد.

به دلیل نزدیک بودن استاندارد های حسابداری با IFRS بخش قابل توجهی از این دو استاندارد بر هم انطباق دارد ولی تفاوت‌های معنی‌دار موجود را می توان به صورت زیر طبقه بندی کرد:

  • در سطح مفاهیم کلی

تدوین کنندگان IFRS برای  بالا بردن شرایط سازگاری استانداردها با شرایط کشورهای مختلف بیشتر بر اصول و مفاهیم کلی تاکید کرده‌اند در حالیکه استانداردهای حسابداری جاری بیشتر به جزییات پرداخته‌اند .

  • در سطح استانداردهای حسابداری

به عنوان نمونه مخارج تحقیق و توسعه در استاندارد حسابداری شماره ۷ داخلی، در تاریخ وقوع به هزینه منظور می شوند ولی در IFRS مخارج تحقیق هزینه می‌شوند اما مخارج توسعه‌ای به عنوان مخارج سرمایه‌ای در نظر گرفته می‌شوند .خدمات حقوقی

نحوه اجرای IFRS در ایران مثال دیگر در مورد روش محاسبه استهلاک است. در استاندارد حسابداری شماره ۱۱ سه روش خط مستقیم ، نزولی و روش مجموع آحاد در نظر گرفته شده است که طبق قانون مالیات‌های مستقیم ماده ۱۵۱، دارایی‌ها طبقه‌بندی شده و برای هر طبقه روش خاصی از استهلاک در نظر گرفته می‌شود در حالی که در IFRS ، محاسبه استهلاک بر اساس برآوردهای واقعی انجام می‌شود.

در ایران با توجه به حرکت به سمت ایجاد بازار سرمایه بین المللی، بورس اوراق بهادار در نظر دارد تا استفاده از این استاندارد را از سال ۹۵ در شرکت‌های بورسی اجرایی کند. به این ترتیب  تمام شرکت‌ها و نهادهای ثبت شده در بورس و شرکت‌های فرعی و وابسته آنها مجاز به ارائه صورت‌های مالی تلفیقی IFRS هستند و لزومی به ارائه صورت‌های مالی تلفیقی بر اساس استانداردهای ایران ندارند.
با در نظرگرفتن موضوع فوق نیاز به تبدیل اطلاعات مالی از استانداردهای جاری به IFRS ضروری بوده و برای رسیدن به این مهم داشتن دو توانمندی در شرکت‌های بزرگ نیز لازم است. نخست اینکه کارشناسان مالی باید تخصص لازم در خصوص تغییرات بین این دو استاندارد را داشته باشند و دوم، داشتن ابزاری توانمند جهت ترجمه اطلاعات مالی به IFRS است.استانداردهای بین المللی حسابداری

استانداردهای بین المللی حسابداری

چگونگی حرکت به سمت IFRS

تمام شرکت‌هایی که قصد بکارگیری IFRS را دارند باید صورت‌های مالی آغازین مبتنی بر IFRS در تاریخ جابجایی به این استاندارد را ارائه دهند. در این صورت‌های مالی، باید نکات زیر مدنظر قرار گیرند:
۱.    شناسایی کلیه دارایی‌ها و بدهی‌ها آن‌ طور که IFRS  الزام کرده است .
۲.    مواردی کهIFRS  اجازه نداده به عنوان دارایی یا بدهی شناسایی شوند، در نظر گرفته نشوند .
۳.    تغییر طبقه‌بندی اقلامی که تحت استاندارد حسابداری داخلی به عنوان دارایی و بدهی شناسایی شده‌اند ولی در انواع متفاوت با IFRS این طبقه‌بندی انجام شده است .
در برخی شرایط IFRS به صورت گذشته‌نگر مورد استفاده قرار می‌گیرد که در این صورت به قضاوت مدیریت در خصوص شرایط ایجاد رخداد نیاز دارد .
همچنین IFRS  الزام می‌کند تا چگونگی گذر به IFRS را در صورتهای مالی را افشا کنند. 
با در نظر گرفتن شرایطی که یک شرکت ملزم به رعایت آن در رسیدن به صورت‌های مالی برمبنای IFRS است مشخص می‌شود که باید کلیه رخدادهای مالی یکبار دیگر با رویکرد IFRS مورد قضاوت حرفه‌ای قرار گرفته و مجدداً ثبت شوند، هرچند که احتمال دارد بسیاری از این رخدادها به دلیل شباهت‌های بین دو استاندارد دارای ثبت مالی یکسانی باشند. 

ویژگی‌های یک نرم افزار مالی برای IFRS

یک نرم افزار مالی اگر دارای رویکردی جهت نگهداشت ثبت‌های حسابداری بر مبنای دو استاندارد داخلی و IFRS باشد می‌تواند برای حسابداران حرفه‌ای بسیار سودمند باشد زیرا بهترین رویه برای تهیه گزارش‌های مالی برمبنای IFRS انجام قضاوت حرفه‌ای برای هر یک از رویدادهای مالی است. از سایر خصوصیاتی که برای یک نرم افزار مالی با پشتیبانی از IFRS می‌توان در نظر گرفت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱.    قابلیت ارائه صورت‌های مالی به هر دو استاندارد 
۲.    قابلیت انتقال اسناد مالی مشابه بین دو استاندارد برای سهولت و سرعت دسترسی به گزارش‌های مالی
۳.    قابلیت ارائه گزارش‌های مقایسه‌ای بین دو استاندارد

هدف استانداردهای بین المللی حسابداری چیست؟

استانداردهای بین المللی حسابداری و گزارشگری مالی به دنبال تنظیم قوانین یکپارچه ای هستند تا صورت های مالی در سراسر جهان با هم سازگار باشند و البته شفافیت و قابل مقایسه بودن نیز در آن ها امکان پذیر شود. آنچه که این استانداردهای حسابداری انجام می دهند این است که به طور دقیق مشخص می کنند شرکت ها در سراسر جهان چطور باید در مورد حساب های خود گزارش تهیه کنند و معاملات و وقایع مالی را با تاثیر مالی آن ها مشخص کنند.

این استانداردها به صورت مستقیم و غیر مستقیم در بازارهای مالی در سراسر جهان شفافیت ایجاد می کنند، پاسخگویی و کارایی را در سطح بین المللی افزایش می دهند و اعتماد، رشد و ثبات مالی بلند مدت را در اقتصاد جهانی تقویت می کنند.

استانداردهای بین المللی حسابداری در ایران

خوشبختانه در ایران نیز، سازمان حسابرسی ایران، زیر نظر مستقیم بنیاد استانداردهای بین المللی حسابداری نسبت به ترجمه استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی اقدامات لازم را انجام نموده. ترجمه استانداردهای IFRS به استفاده شرکت های داخلی از آن ها بسیار کمک کننده است.

در حال حاضر حدود 30 بانک و موسسه مالی اعتباری، بیش از 20 شرکت بیمه و حدود 30 مورد از شرکت های عضو سازمان بورس، نسبت به تهیه صورت های مالی بر اساس IFRS ملزم شده اند.

استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی شامل چه بخش هایی است؟

استاندارد بین المللی حسابداری ارائه صورت های مالی

استاندارد بین المللی حسابداری موجودی ها

استاندارد بین المللی حسابداری صورت جریان های نقدی

استاندارد بین المللی حسابداری روش های حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات

استاندارد بین المللی حسابداری رویدادهای پس از دوره گزارشگری

استاندارد بین المللی حسابداری پیمان های سخت

استاندارد بین المللی حسابداری مالیات بر درآمد

استاندارد بین المللی حسابداری املاک، ماشین آلات و تجهیزات

استاندارد بین المللی حسابداری اجاره ها

  استاندارد بین المللی حسابداری درآمد عملیاتی

استاندارد بین المللی حسابداری مزایای کارکنان

استاندارد بین المللی حسابداری، حسابداری کمک های بلاعوض دولت و افشای کمک های دولت

استاندارد بین المللی حسابداری آثار تغییر در نرخ ارز

استاندارد بین المللی حسابداری مخارج تامین مالی

مشکلات پیاده سازی استانداردهای IFRS در کشورهای مختلف

این مشکلات به دو دلیل عمده فرهنگ و ترجمه تقسیم می شوند. در واقع فرهنگ و ترجمه، تفسیری که از این استانداردها می شود و کاربرد آن را تحت تاثیر قرار می دهند و باعث می شوند که اجرای این استانداردها در صورت های مالی کشورهای مختلف با نا هماهنگی انجام شود.

علت اهمیت IFRS این است که صورت های مالی مهمترین اطلاعاتی هستند که پیش از سرمایه گذاری مالی در سراسر جهان مورد بررسی قرار می گیرند و شفافیت این صورت های مالی در سرمایه گذاری های بین المللی اهمیت بسیار زیادی دارد.